| |
YAKIT MALİYETLERİNDEKİ ÖNGÖRÜLEMEYEN ARTIŞLAR HAKKINDA BİLGİLENDİRME
|
|
Uluslararası karayolu taşımacılığı sektörü, son dönemde akaryakıt fiyatlarında yaşanan hızlı ve yüksek artışlardan ciddi şekilde etkilenmektedir. Özellikle Ro-Ro taşımacılığı tarafında açıklanan BAF (yakıt farkı) verileri incelendiğinde, yakıt maliyetlerinde kısa süre içerisinde önemli bir artış yaşandığı görülmektedir. 1 Mart itibariyle uygulanan BAF ile 1 Nisan itibariyle uygulanacak yakıt farkı tek yön Ro-Ro taşımalarda yaklaşık %77 oranında artarak 200 Avro seviyesine ulaşmıştır.
(Bakınız: https://www.dfds.com.tr/baf-uygulamasi-nisan-2026/tr/3917)
Öte yandan Avrupa Birliği ülkelerinde akaryakıt fiyat artışları son dönemde yaklaşık ortalama %28-%47(vergili-vergisiz/bakınız: https://energy.ec.europa.eu/data-and-analysis/weekly-oil-bulletin_en) seviyelerinde gerçekleşirken, Türkiye sınır kapılarında akaryakıtın bu artışın %110 bandına ulaşması, uluslararası taşımacılıkta maliyet dengesini ciddi şekilde bozmuştur.
Mevcut durumda gözlemlendiği üzere uluslararası taşımalarda oluşan maliyet farkı doğrudan taşımacı firmalar tarafından karşılanmakta ve sektör üzerinde ciddi bir finansal baskı oluşmaktadır. Bu durum, taşımacılık firmalarının operasyonlarını sürdürülebilir şekilde yürütmesini oldukça zorlaştırmakta ve/veya imkânsız hale getirmekte ve sektörün genel yapısını olumsuz etkilemektedir. Bu gelişmeler yalnızca taşımacılık sektörünü değil, aynı zamanda Türkiye’nin ihracatını ve uluslararası rekabet gücünü de doğrudan etkileme potansiyeline sahiptir. Taşımacılık maliyetlerindeki bu öngörülemez artışlar, ihracat zincirinin sağlıklı işleyişi açısından önemli bir risk oluşturmaktadır.
Sektörde uluslararası taşımaların büyük bölümü önceden yapılmış navlun sözleşmeleri ile yürütülmektedir. Bu sözleşmeler, genel itibarıyla imzalandığı günkü koşulları dikkate aldığından, bu tür ani ve öngörülmesi beklenemeyecek maliyet artışlarının navlun fiyatlarına yansıtılması ile ilgili tartışmalar gündeme gelebilecektir. Bilindiği üzere, son dönemde gerçekleşen ani ve hızlı artış, bölgede yaşanan savaşın bir sonucu olarak gerçekleşmiş olup; ilgili navlun sözleşmesi kapsamında bu savaş bir mücbir sebep (force majeure) olarak değerlendirilebilir ve bunun sonucuna yalnızca taşımacıların katlanması hakkaniyetle bağdaşmayacaktır.
Sektörümüzün ve ihracatımızın sürdürülebilirliği, Türkiye’nin ihracat hedeflerinin korunabilmesi açısından, yakıt maliyetlerindeki bu ani ve yüksek artışlarının bütün paydaşlarca göz önünde bulundurulması ve dikkate alınmasını sektörümüze ve kamuoyuna saygıyla duyururuz.
und.org.tr |